Wydrapywanka dla dzieci: zrób ją sam, bez zestawu

Technika plastyczna

Zdrap czerń, a pojawi się tęcza

Pokoloruj karton jaskrawymi świecówkami, pomaluj go na czarno i poczekaj, aż wyschnie. Drap wykałaczką, a czerń odpryskuje cienką kreską i odsłania kolory świecówek. Wosk nie pozwala farbie wsiąknąć, więc schodzi czysto.

Graj w przeglądarce Zrób to naprawdę

Od 5 lat
Popołudnie, razem z suszeniem
Bez kupnego zestawu

Malowana ilustracja: malarz wydrapuje drewnianym patyczkiem czarną farbę i odsłania tęczową rakietę, planety i gwiazdy.

W skrócie

Wiek

Od 5 lat (młodsze dzieci tępym patyczkiem)

Czas

20 minut kolorowania, godzina lub więcej suszenia, 15 minut drapania

Bałagan

Mały do średniego: farba, potem czarne okruszki

Dorosły

Do farby i do rozdawania szpikulców

Potrzebujesz

Świecówki, karton, czarna farba, płyn do naczyń, wykałaczka: bez zestawu

Na ekranie / naprawdę

Oba

Co powstanie

Twoja własna wydrapywanka: czarny karton, który wszędzie, gdzie podrapiesz, zamienia się w spadające gwiazdy, nocne miasto albo rakietę pełną tęczowych kresek. Kupne wydrapywanki działają tak samo; ta kosztuje tylko świecówki i farbę.

W Ekstremalnym Rysowaniu

W grze Ekstremalne Rysowanie (Extreme Drawing):

Świecówka (pasek do rysowania): pokoloruj kawałek kartki w jaskrawe paski. Świecówka łapie się tylko wypukłych włókien papieru, więc przejedź kilka razy.
Pędzel (pasek do rysowania): pomaluj całą świecówkę na czarno.
Czas → Czekaj godzinę. Farba z pędzla zastyga na twardo po mniej więcej godzinie. (Czarna farba z Wiadra farby, zakładka Narzędzia, zastyga w kilka minut).
Zakładka Plastyka → Wbij → Wykałaczka albo Szpikulec (w pełnej wersji): przeciągnij po suchej czerni. Czubek łamie farbę wzdłuż cienkiej kreski, szerokiej na mniej więcej pół milimetra, aż do świecówki, a okruszki spadają tuż obok kreski.

Spróbuj też: przeciągnąć wykałaczką po farbie, póki jest mokra. Wyorze miękką bruzdę zamiast czystej kreski. Porównaj rysę na świecówce z rysą na gołym papierze: bez wosku pod spodem czerń wsiąkła w papier.

Graj w przeglądarce

Malowana ilustracja: malarz sypie brokat na gwiazdę z kleju; obok linia kleju z solą wciąga niebieską farbę, a dalej naklejki, zakraplacze z tuszem, szablon i taśma.

Naprawdę

Zrób to naprawdę

Potrzebujesz

Gruby biały karton (cienki papier się drze)
Kredki świecowe w jaskrawych kolorach (bez czarnej)
Czarną farbę plakatową albo akrylową
Kilka kropli płynu do mycia naczyń
Szeroki pędzel
Coś do drapania: drewnianą wykałaczkę, bambusowy patyczek do szaszłyków, rozgięty spinacz albo wypisany długopis
Gazetę pod spód

Krok po kroku

Pokoloruj wszystko
Zamaluj cały karton świecówkami, mocno przyciskając. Najlepiej wychodzą paski albo plamy jaskrawych kolorów. Każda dziura wyjdzie przy drapaniu na biało.
Wymieszaj czerń
Wmieszaj kilka kropli płynu do naczyń w mniej więcej dwie łyżki czarnej farby. Bez tego farba zbiera się na wosku w kropelki.
Pomaluj na czarno
Nałóż równą warstwę. Jeśli po wyschnięciu prześwituje kolor, dodaj drugą.
Poczekaj, aż całkiem wyschnie
Co najmniej godzinę, a najlepiej przez noc. Jeszcze miękka farba się rozmazuje, zamiast odpryskiwać.
Wydrap obrazek
Rysuj czubkiem. Lekko naciskaj, żeby kreski były cienkie; bokiem patyczka zdrapiesz szersze plamy.
Strząśnij okruszki
Zsyp czarne płatki na gazetę i ją złóż, żeby nie wdeptać ich w dywan.

Warianty do wypróbowania

Spadające gwiazdy

Wydrapuj snopy kresek rozchodzące się z jednego punktu. Tęczowe świecówki pod czernią wyglądają jak nocne niebo pełne spadających gwiazd.

Zimowa noc

Niebieskie, fioletowe i białe świecówki pod czernią: wydrap śnieżynki, choinki i księżyc. Dobry pomysł na ferie zimowe.

Kosmos

Rakieta, planety i gwiazdy. Kropki na dalekie gwiazdy, a bokiem patyczka ogony komet.

Wersja bez farby

Pokoloruj jaskrawo, potem pokryj grubą warstwą czarnej świecówki albo pasteli olejnej i drap przez nią. Mniej bałaganu, ale trzeba mieć siłę w rękach.

W aplikacji a na papierze

Na ekranie

Suszenie to jedno stuknięcie (Czekaj godzinę), a Cofnij cofa omsknięcie. Rysa to ostra kreska, a okruszki spadają obok. Świecówka, farba i czekanie są za darmo; wykałaczka i szpikulec są w pełnej wersji.

Na prawdziwym papierze

Prawdziwe suszenie trwa godzinę albo noc, a farba potrzebuje odrobiny płynu, żeby przylgnęła do wosku. Za to prawdziwy karton ma skrobanie, które słychać, błyszczący wosk pod czernią i obrazek, który można powiesić na lodówce.

Dlaczego farba schodzi czystymi kreskami

Świecówka to wosk, a wosk nie pozwala farbie wsiąknąć. Dlatego czarna farba zasycha jako cienka skórka leżąca na wosku, którą ostry czubek może podważyć.

Dla dorosłych. Wosk jest hydrofobowy: farba wodna nie może zwilżyć woskowej powierzchni ani w nią wsiąknąć, więc zasycha jako osobna błonka, która słabo trzyma się warstwy pod spodem. Płyn do naczyń to substancja powierzchniowo czynna, która obniża napięcie powierzchniowe farby, więc rozlewa się ona po wosku, zamiast zbierać się w krople. Po wyschnięciu błonka jest krucha, a twardy czubek skupia siłę na malutkiej powierzchni, łamie ją wzdłuż kreski i odsłania wosk. Artyści nazywają drapanie przez jedną warstwę do drugiej sgraffito (z włoskiego „podrapane”).

Spróbuj dalej: jak myślisz?

Jedna warstwa czy dwie?

Co drapie się czyściej: jedna cienka warstwa czerni czy dwie?

Mokra czy sucha?

Co się stanie, jeśli zaczniesz drapać, zanim farba wyschnie?

Biała świecówka pod spodem?

Będzie wyglądać jak zwykły papier czy bardziej błyszcząco?

Pastele olejne zamiast świecówek?

Pastele olejne są woskowe i tłuste. Czy działają tak samo?

Dla nauczycieli

Na lekcji

Wydrapywanka pasuje do edukacji plastycznej w klasach 1–3 i do plastyki od klasy 4 (linia, kontrast, techniki graficzne), a nauka, która za nią stoi (wosk nie przepuszcza wody), do edukacji przyrodniczej i poznawania właściwości materiałów. Wydrap kilka kresek na tablicy interaktywnej, żeby pokazać pomysł, a potem niech klasa przewidzi, co zmienia płyn do naczyń.

Pomysły dla nauczycieli

Pytania, które zadają rodzice

Jak zrobić wydrapywankę w domu?

Pokryj gruby karton jaskrawymi świecówkami, pomaluj go czarną farbą plakatową z kilkoma kroplami płynu do naczyń i poczekaj, aż całkiem wyschnie. Potem drap wykałaczką.

Dlaczego farba zbiera się na świecówce w kropelki?

Wosk odpycha wodę. Wmieszaj do farby kilka kropli płynu do naczyń, żeby się rozlewała, a po wyschnięciu pierwszej warstwy dodaj drugą.

Czym dzieci mogą drapać?

Drewnianą wykałaczką, bambusowym patyczkiem do szaszłyków, rozgiętym spinaczem, wypisanym długopisem albo końcówką pędzla. Młodszym dzieciom najlepiej idzie tępszymi narzędziami.

Czy można zrobić wydrapywankę bez farby?

Tak: pokoloruj jaskrawymi świecówkami, przykryj je grubą warstwą czarnej świecówki albo pasteli olejnej i drap przez nią.

Jak jeszcze nazywa się wydrapywanka?

To technika, którą artyści nazywają sgraffito: drapanie przez jedną warstwę, żeby odsłonić drugą. W szkole mówi się też po prostu o technice wydrapywania.

Wydrap rakietę na ekranie

Pokoloruj, pomaluj na czarno, odczekaj godzinę jednym stuknięciem i drap. Potem zróbcie prawdziwy karton przy kuchennym stole.

Graj w przeglądarce Wszystkie techniki