Çılgın Çizim

Çocuklar için ev ve deney güvenliği: tehlike ekranda

Güvenlik

Tehlikeyi gör, riske girme

Çılgın Çizim'deki bazı şeyler gerçek hayatta tehlikelidir: ateş, sirkeyle karışan çamaşır suyu, güneşte büyüteç, yanan yağın üstüne su. Oyunda çocuklar ne olduğunu izler ve onun yerine ne yapılacağını duyar; gerçeği ise yasak kalır.

Çamaşır suyu ve sirke asla karışmazTavada yağ yanınca ne yapılır?
  • Yalnızca ekranda
  • Sakin, açık mesajlar
  • Gerçek tarif yok
Elle boyanmış illüstrasyon: koruyucu gözlüğü beresinin üstünde duran ressam, çizgili köpüğü taşan bir şişeyi inceliyor; yanında pembe ve yeşil bardaklarda mor lahana suyu ve köpüren karbonat.

Tehlikeli şeylerin bir resim oyununda ne işi var?

Çocuklar "ya şunu yaparsam ne olur?" sorusunu tam da asla yapmamaları söylenen şeyler için sorar. Kuru bir "hayır" kuralı söyler ama soruyu cevaplamaz. Çılgın Çizim (Extreme Drawing) uygulamasında kâğıt gerçek gibi davrandığı için dürüst cevap gösterilebilir: çamaşır suyunun sirkeyle buluştuğu yerde klor gazı kabarır ve ekranı buğulandırır, yanan yağın üstüne düşen su da yağı bir alev topu halinde yukarı fırlatır.

Bu anların her biri, ne olduğunu ve onun yerine ne yapılacağını anlatan kısa ve sakin bir mesajla gelir: pencereyi aç ya da dışarı, temiz havaya çık; ya da bir büyüğü çağır, o da tavanın üstüne kapak koyup ocağı kapatır. Oyun bir çocuktan asla bir şeyi gerçekte denemesini istemez.

Bu sitede her yerde uyduğumuz kural: yasak olan ekranda kalır. "Gerçeğini yap" bölümü olan her deney sayfası ne zaman bir yetişkin gerektiğini söyler. Dört şey için ise hiçbir zaman gerçek tarif verilmez: ateş, asitlerle karışan çamaşır suyu, güneşte büyüteç ve tavada yağ yangını.

Güvenlik sayfaları

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam büyüteçle bir mavi mürekkep lekesini inceliyor; yanında bir çekiç, ezilmiş bir keçeli kalem, bir kazıyıcı, bir cetvel, bir ütü ve bir banka kartı.

Ateş ve büyüteç

Oyunda ateş kuru kâğıtta delik açar, ıslak kâğıt tutuşmaz; güneşteki bir mercek bir noktayı odaklar, önce duman çıkar, sonra alev alır. Kibrit, çakmak ve güneşte büyüteçle ateş yakmak yalnızca büyüklerin işidir; evde denenmez.

Gerçek mutfak için güvenlik kuralları

  • Yukarıdaki listedeyse oyunda kalır. Gerçek ateş, klor, güneşte büyüteç ya da kızgın yağ deneyi yok.

  • Deneyler bir yetişkinle yapılır. Her "Gerçeğini yap" bölümü yetişkinin ne yaptığını söyler.

  • Koruyucu gözlük ya da güneş gözlüğü: sirke ya da köpük gibi sıçrayabilecek her şey için.

  • Temizlik ürünleri yalnızca büyükler içindir; yüksekte ya da kilitli bir yerde, kendi şişelerinde saklanır ve asla karıştırılmaz. Çamaşır suyu ile tuz ruhunu, sirkeyi ya da limonu bir arada kullanmayın.

  • Sıcak şeyler yetişkin işidir: fırın, ocak, kızgın yağ ve buhar.

  • Numaraları bilin. Acil bir durumda (yangın, yaralanma, nefes darlığı) 112'yi arayın. Bir şey yutulduysa, göze kaçtıysa ya da zehirlenmeden şüpheleniyorsanız 114 UZEM'i (Ulusal Zehir Danışma Merkezi) arayın; 7 gün 24 saat ulaşılabilir.

Birlikte yapılacak deneyler

Ailelerin soruları

Bir çocuk uygulaması neden ateş ve klor gazı gösteriyor?

Çünkü çocuklar bunları zaten merak ediyor. Ekranda gerçekte ne olduğunu görür ve doğru tepkiyi duyarlar; kimse için risk yoktur.

Çocuğum evde taklit etmek ister mi?

Oyun bir tarif değil, sonucu gösterir; mesajları da onun yerine ne yapılacağını söyler: "bir büyüğü çağır" ya da "dışarı, temiz havaya çık" gibi. Yine de birlikte konuşmaya değer: kural, bunların ekranda kaldığıdır.

Hangi deneyler gerçekte güvenle yapılabilir?

Deney sayfalarımızda "Gerçeğini yap" bölümü olanlar, bir yetişkinle. Karbonat, sirke, süt, limon, ekmek ve gıda boyası gibi mutfak malzemeleri kullanırlar.

Evde zehirlenme şüphesinde hangi numara aranır?

Türkiye'de 114, Ulusal Zehir Danışma Merkezi'dir (UZEM). Kişinin durumu ağırsa, bilinci bulanıksa ya da nefes almakta zorlanıyorsa doğrudan 112'yi arayın.

Güvenle görsünler

Köpük, duman ve ani alev parlaması; hepsi gerçek olmayan bir kâğıtta.

Tarayıcıda oynaEbeveynler için