Extreem Tekenen

Eieren kleuren met rode kool: paaseieren natuurlijk verven

Pasen

Blauwe eieren uit een paarse kool

Kook rode kool, laat witte eieren een paar uur in het afgekoelde paarse sap liggen, en ze komen er zacht hemelsblauw uit. De kleurstof in rode kool verandert van kleur met zuren en basen: roze met azijn, blauwgroen met baking soda.

Zelf echt doenSpeel in je browser
  • Vanaf 5 jaar
  • Met een volwassene
  • Een nacht laten weken
Geschilderde illustratie: de schilder haalt een hemelsblauw ei uit een pot rodekoolsap, met potten verfbad, een mandje gekleurde eieren en een rode kool.
Leeftijd
5 tot 10 jaar
Tijd
45 min, plus een paar uur of een nacht
Troep
Gemiddeld: het sap geeft vlekken
Volwassene nodig
Ja, voor het mes en de hete pan
Wat je nodig hebt
Rode kool, witte eieren, azijn, baking soda
Op het scherm / echt
De kleuren op het scherm; de eieren echt

In Extreem Tekenen: eerst de kleuren

In Extreem Tekenen (Extreme Drawing) zitten geen hele eieren om te kleuren (een ei dat op het papier valt, breekt open). Wat de app wel laat zien, is de kleurenscheikunde, op papier.

Tik in het vak Tijd op In rodekoolsap dopen en het hele vel komt er paars uit. Teken een paar eivormen en schilder ze vanbinnen met Azijn of Geheime inkt (citroensap) uit het vak Proefjes: ze worden roze en rood. Baking soda of afwasmiddel kleuren het blauw tot groen. Bleekmiddel kleurt het geel en vernietigt dan de kleur.

Twee eitrucjes die de app wel heeft: breek een ei en schilder Rodekoolsap over het eiwit, en het wordt blauw, want eiwit is basisch. Druppel azijn op de stukjes schaal en ze bruisen langzaam weg.

Speel in je browser
Geschilderde illustratie: de schilder schenkt paars rodekoolsap in een rij glazen die van roze via paars en blauw naar groen kleuren, met een citroen en baking soda.

Zelf echt doen

Eieren kleuren met rode kool

Wat je nodig hebt (voor 6 eieren):

  • een halve rode kool (ongeveer 500 g)

  • 1 liter water

  • 6 witte eieren, hardgekookt en afgekoeld

  • witte azijn (natuurazijn)

  • baking soda (zuiveringszout; in Vlaanderen bicarbonaat)

  • 3 glazen potten of bekers, een zeef, een lepel

  • wattenstaafjes of een klein penseel

  • keukenpapier en een oud dienblad

  1. Maak het sap (volwassene)

    Een volwassene snijdt de kool en laat hem ongeveer 20 minuten zachtjes koken in het water, tot het water diep paars is. Zeef het en laat het helemaal afkoelen.

  2. Maak drie kleuren

    Verdeel het sap over drie potten. Laat er één paars. Roer een eetlepel azijn door de tweede (die wordt roze). Roer een snufje baking soda door de derde (die wordt blauwgroen).

  3. Voorspel

    Voordat de eieren erin gaan: welke kleur krijgt elk ei? Schrijf het op.

  4. Laat de eieren weken

    Laat met een lepel twee eieren in elke pot zakken. Zet de potten een paar uur in de koelkast, of een nacht voor een diepere kleur.

  5. Eruit en drogen

    Schep ze met een lepel op keukenpapier en laat ze drogen zonder te wrijven. Witte eieren worden meestal blauw, uit welke pot ze ook komen.

  6. Verschuif de kleur

    Dep met een wattenstaafje een beetje azijn op een deel van een gekleurd ei, en water met baking soda op een ander deel. Kijk hoe de kleur verschuift, en vergelijk met je voorspelling.
Geschilderde illustratie: de schilder, met een veiligheidsbril op zijn baret, bekijkt een fles die gestreept overschuimt, met rodekoolsap in roze en groene glazen en bruisende baking soda.

Waarom het werkt

Voor kinderen: In rode kool zit een paarse kleurstof die verandert als hij iets zuurs (een zuur) of iets zeepachtigs en bitters (een base) tegenkomt. Eierschaal is gemaakt van kalk, en dat lijkt een beetje op baking soda, dus de kleur wordt daarop blauw.

Voor volwassenen: De kleurstof is een anthocyaan, een natuurlijke pH-indicator: rood tot roze onder ongeveer pH 4, paars rond neutraal, blauw rond pH 8 en groen boven ongeveer pH 9 (geel in een sterke base of bleekmiddel). Eierschaal is calciumcarbonaat, een base, dus waar de kleurstof de schaal raakt, is de pH plaatselijk hoger dan in de pot. Daarom worden witte eieren blauw, zelfs uit een licht zuur bad. Azijn lost ook een beetje schaal op (het bruist en geeft koolstofdioxide af), wat de kleur kan helpen hechten, maar een lang bad in sterke azijn maakt de schaal zacht.

Probeer daarna

Bruine eieren

Kleur een bruin ei naast een wit ei. Bruin plus blauw wordt… welke kleur?

Keukentest

Doe druppels sap bij citroensap, melk, zeepsop en bruisend water. Welke zijn zuur?

Patronen

Doe een elastiekje om een ei of plak er een blaadje op voordat het gaat weken. Wat blijft wit?

Voor leerkrachten

Rodekoolsap als indicator past bij zuren en basen in de bovenbouw (groep 6–8; in Vlaanderen het vijfde en zesde leerjaar), en de kleur van de eieren is een mooi raadsel: het sap was roze, dus waarom is het ei blauw? Rond Pasen combineer je het met tuinkerspoppetjes. Op onze pagina over rodekoolsap als indicator staat het hele proefje.

Rodekoolsap als indicatorTuinkers kweken

Welke kleur krijgen eieren met rode kool?

Witte eieren worden meestal zacht hemelsblauw, dieper naarmate ze langer weken. Bruine eieren worden vaak groenig.

Heb je azijn nodig om eieren te kleuren met rode kool?

Nee, maar veel mensen doen er een scheutje in. Het sap wordt er rozer van en het etst de schaal een beetje, wat de kleur kan helpen hechten. De eieren worden toch blauw.

Hoe lang moeten eieren in rodekoolsap liggen?

Minstens een paar uur in de koelkast; een nacht geeft het diepste blauw.

Kun je eieren die met rode kool gekleurd zijn opeten?

Ja, als ze hardgekookt zijn, de hele tijd in de koelkast stonden en binnen een paar dagen worden opgegeten.

Kan het ook met uienschillen?

Ja, uienschillen geven een warm oranjebruin, ook een oude manier om paaseieren natuurlijk te verven. Dat is gewoon kleuren; rode kool laat daarnaast zien hoe zuren en basen werken.

Meer kleurenscheikunde

Geschilderde illustratie: de schilder strooit zout op een groot blauw met paars sneeuwvlokschilderij, naast een berijpte sneeuwpoptekening, peperkoeken sterren en hartjes en een kerstboom.

Kerst

Zoutsneeuwvlokken, rijp en bakken.

Zie de kleuren veranderen op het scherm

Speel in je browserAlle seizoenen